ويژگي‌ها و اصطلاحات رنگ
 مهندسي و كاربرد رنگ - 4

 

براي آشنايي با تاثيرات گوناگون رنگ‌ها بر زندگي حرفه‌اي خود، بدنيست تا ابتدا با خود رنگ و اصطلاحاتِ استاندارد آن، آشناشويم. رنگ بسته به كاربرد آن به صورت‌هاي مختلف شناسانده‌مي‌شود، مثلاً در صنعت چاپ، رنگ‌ها را با چهارمشخصه‌ي CMYK بيان‌مي‌كنند و طراحان وب، رنگ را با سه‌مشخصه‌ي RGB. دراين بخش مي‌كوشيم تا مشخصات رنگ‌ها را از ديدگاه مهندسي‌فاكتورهاي‌انساني بررسي‌كنيم.


رنگمايه Hue

رنگمايه يا لون، همان جنس رنگ است كه بستگي به طول‌موج آن دارد. بي‌نهايت رنگ دربازه‌ي طول‌موج‌هاي 380نانومتر تا 780نانومتر وجوددارد. عموماً اين صفت را با «نام‌رنگ» مي‌شناسيم: قرمز، زرد، ارغواني و ... . براي سادگي استفاده از رنگ‌ها، عموماً دايره‌اي شامل دوازده رنگ را به عنوان پايه‌ي درجه‌بندي رنگ در مهندسي به‌كارمي‌برند. شكل 2 اين دايره 12مرتبه‌اي را نشان‌مي‌دهد.


ارزش‌رنگ Value يا روشني‌رنگ Lightness

بيان‌گر حالت روشنايي يا تاريكي رنگ‌است؛ اين خاصيت، يك خاصيت سطحي رنگ است. رنگ‌هاي روشن‌تر با افزودن رنگ‌سفيد و رنگ‌هاي تيره‌تر با افزودن رنگ‌سياه به‌دست‌مي‌آيند. ارزش‌رنگ، خاصيتي غيرذاتي در رنگ است و درواقع نوع احساسي است كه فرد در مشاهده‌ي رنگ دارد. اين خاصيت بيانگر چگونگي بازتاب نور از سطح است، يعني دو رنگي كه ارزش‌يكسان دارند، داراي بازتاب يكسان هستند. (درخشاني Brightnessيك خاصيت ذاتي رنگ است.) ارزش‌رنگ بسته به ميزان رنگ سياه يا سفيدي كه به آن افزوده‌مي‌شود، داراي يازده‌مرتبه است كه از سفيدمطلق تا سياه مطلق را متغيراست، جدول زير، درصدبازتاب را براساس ارزش‌رنگ نشان‌مي‌دهد.


درصدبازتاب در سيستم Munsell

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

0

Value

سفيد

72.8

53.6

38.9

27.3

18

11.1

6

2.9

1.1

سياه

درصدبازتاب


خلوص‌رنگ Chroma يا سيري Saturation

خلوص يا سيري رنگ، صفتي است كه درجه‌ي اشباع‌بودن يا قدرت يك‌رنگ را بيان‌مي‌كند. خلوص‌رنگ ميزان تركيب‌رنگ‌ها با رنگ خاكستري را نشان‌مي‌دهد؛ فرض‌كنيد دورنگ سبز و خاكستري را با يكديگر مخلوط‌كنيد، اگر سيري رنگ سبز بيشتر باشد، رنگ حاصل، سبزتر به‌نظرمي‌رسد و به‌عكس، اگر خاكستري بيشتر اضافه‌شود، حاصل تيره‌تر است و سيري رنگ خاكستري در آن بيشتر.


شكل 2، صفات پايه‌ي رنگ

صفات رنگ

رنگ‌ها را مي‌توان با استفاده از سه‌بعدرنگي رنگمايه، ارزش و سيري، مشخص‌كرد.

/ 4 نظر / 16 بازدید
آ سه مون آبی

سلام آقای مهندس. اولا چه قالب وبلاگتون قشنگه . خداییش آخرشه. دوما مطالبتونم باحاله. منظورم اینه که خداییش من خیلی خوشم اومد. ایشالا موفق باشین منتظر نوشته های بعدی تون هستیم

فرزاد

وبلاگ قشنگت رو ديدم. خيلی لذت بردم. هيچ ميدونی يه عکس به اندازه ده صفحه متن ميتونه به مخاطبش مطلب برسونه و چقدر گذاشتن عکس توی پرشين بلاگ سخته و ما اين مشکل رو برای شما حلش کرديم اگه ميخوای توی وبلاگت عکس بذاری کافيه رو آدرس سايت کليک کنی. (http://www.embrpo.com/mail/picture.asp)

مشکسار(ISO 9001:2000)

سلام و عرض خسته نباشيد.سلسله مطالب خيلی جالبيه.خصوصا آمارو اطلاعات مربوط به کوررنگی در ايران.راستی چرا انقدر درصد کوررنگی در ايران بالاست؟۵/۸ درصد خیلی زياده...خوبه که اصطلاحات انگليسی رو هم با ترجمه فارسی کلمه همراه می کنيد،اينطوری درک مطلب هم راحت تر هست...موفق باشيد

احمد زینی

با سلام قبل از هر چیز از دوستان بزرگوار که به وبلاگ بنده سر زدند وبا حضور و پیغام خود باعث دلگرمی وتشویق اینجانب شدند کمال تشکر دارم.مسلما بدون لطف وعنایت شما رسیدن به هدفی که در پیش رودارم محقق نمیشود. ضمن عرض پوزش به خاطر تاخیری که در به روز رسانی وبلاگم به وجود آمد به اطلاع میرسانم که در اولین فرصت, اوایل تیر ماه این وبلاگ به طور منظم فعال می شود . مبحث وبلاگ پیرامون اتوماسیون صنعتی و ابزار دقیق میباشد. من علاقه زيادی به پردازش تصوير دارم ودر اين ضمينه با MATLAB هم کار کردم.مطالب قابل استفاده وجالبی ئر وبلاگ شما وجود داره.موفق باشید.